Tip 6: verbreed de dialoog bij de prestatieafspraken

Prestatieafspraken zijn voor veel gemeenten een jaarlijks terugkerend fenomeen. Woningcorporaties, huurdersorganisaties en de gemeente maken afspraken over de gezamenlijke plannen voor het woonbeleid voor het komende jaar, waarbij alle partijen gelijkwaardig aan tafel zitten. Het gemeentelijke volkshuisvestelijke beleid vormt hierbij het vertrekpunt. De regiewet voegt hieraan toe dat ook de zorg- en welzijnspartners bij de prestatieafspraken betrokken moeten worden. Maar hoe werkt dit precies? En hoe maak je gerichte afspraken?

Voor we dieper op de inhoud ingaan, is het belangrijk om te weten wat het verschil is tussen het volkshuisvestingsprogramma (VHP) en prestatieafspraken. Het VHP komt tot stand vanuit de regierol van de gemeente met input van woningcorporaties als belangrijke partner. Prestatieafspraken komen primair voort uit consensus en gelijkwaardigheid tussen alle betrokkenen. De besluitvorming is dan ook wezenlijk anders.

Focus op wat aandacht nodig heeft

In de praktijk zien we vaak dat de prestatieafspraken over elk denkbaar thema gaan. Dit leidt tot dikke documenten en administratieve lastendruk. Onze suggestie: maak alleen afspraken over zaken die niet vanzelfsprekend gebeuren. Als processen goed lopen of elders al zijn geborgd, hoeven ze niet in de prestatieafspraken. Focus in de prestatieafspraken op:

• hardnekkige knelpunten die vragen om een gezamenlijke doorbraak;

• nieuwe kansen of complexe maatschappelijke opgaven, zoals de energietransitie of de vergrijzing;

• onderwerpen waar de partijen elkaar echt nodig hebben om resultaat te boeken.

Door selectief te zijn, voelen de afspraken minder als een moetje en meer als een gezamenlijke opgave en uitdaging.

Betrek zorg- en welzijnspartners gericht

De integratie van zorg en welzijn in het woonbeleid is cruciaal. Dat blijkt ook uit de nieuwe regiewet, waarin staat dat zorg- en welzijnspartners betrokken moeten worden bij de prestatieafspraken. Dit betekent echter niet dat deze partners bij elk overleg over bouwlocaties of technische duurzaamheid aanwezig moeten zijn. Effectieve samenwerking vraagt om gerichte betrokkenheid. Plan bijvoorbeeld specifieke bijeenkomsten waar zorg- en welzijnspartijen hun expertise inbrengen op relevante thema's, zoals beschermd wonen, huisvesting van aandachtsgroepen en leefbaarheid in de wijk. Belangrijk is ook om hen aan het begin van het proces te betrekken, als de koers nog niet volledig vastligt. Niets is frustrerender dan achteraf gevraagd worden om in te stemmen met een reeds beklonken akkoord. Maak hiervoor bijvoorbeeld gebruik van reguliere wonen-en-zorgnetwerken en nodig partijen gericht uit om mee te denken over de prestatieafspraken. Dit vergroot het wederzijdse begrip zonder de vergaderdruk onnodig op te voeren.

Van verplichting naar verbinding

Goede prestatieafspraken gaan uiteindelijk niet alleen over het document dat in december wordt ondertekend. Het gaat om wat er tijdens het proces gebeurt: het op tafel leggen van verschillende belangen, het bespreken van dilemma's en het bouwen aan een vertrouwensrelatie. Als partijen elkaar weten te vinden in de dialoog, wordt het uiteindelijke resultaat er alleen maar beter van.

En dan?

Ook binnen de gemeentelijke organisatie is het van belang om de verbindingen te versterken. Hoe u het fysieke en het sociale domein beter met elkaar kunt verbinden, leest u in de volgende tip.

Meer weten?

Wilt u aan de slag met het opstellen van een VHP? Neem voor meer informatie of een vrijblijvend gesprek contact op met Keetie Langerak - van Rooijen.