De Brêge en BMC: externe blik creëert draagvlak voor excellerend basisvaardighedenbeleid

Praktijkonderwijsschool De Brêge streeft naar excellerend onderwijs. Daarom wilde de school het huidige onderwijs in basisvaardigheden onder de loep nemen: wat gaat goed en wat kan nog beter? BMC-adviseurs Margriet Dingemans en Amber Tromp voerden de opdracht in het najaar van 2024 uit. Kathy Arends, directeur van De Brêge, vertelt over de samenwerking. 

Het streven van praktijkonderwijsschool De Brêge in Leeuwarden is excellerend onderwijs voor kansarme kinderen. ‘Taal, rekenen en burgerschap zijn hét fundament om een goede plek op de arbeidsmarkt te krijgen’, vertelt directeur Kathy Arends. ‘Los van wat de Onderwijsinspectie voorschrijft, gun ik het onze leerlingen dat ze zich daarin sterk ontwikkelen. Als ze zelfredzamer zijn, kunnen ze de wereld beter begrijpen en raken ze minder snel in moeilijkheden.’ Reden genoeg om het huidige onderwijs in basisvaardigheden eens goed tegen het licht te houden én een impuls te geven. Daarvoor maakte De Brêge gebruik van de subsidieregeling Verbetering basisvaardigheden, onderdeel van het Masterplan Basisvaardigheden van het ministerie van OCW. BMC voerde de opdracht uit.

Samenwerking: luisteren, gesprekken voeren, samen sparren

Over de samenwerking met BMC is Arends heel positief. ‘Het doel van het inschakelen van een extern bureau was om een “foto” te laten maken van de huidige situatie in de school op het gebied van basisvaardigheden: wat doen we goed en wat hebben we nog te doen? Overigens wisten we al dat we goede dingen deden. Maar omdat we streven naar excellerend onderwijs, wilden we inzoomen en onderzoeken wat nóg beter kon. Juist doordat een externe partij onafhankelijk naar ons onderwijs heeft gekeken, creëerde dit draagvlak in het hele team om verder te werken aan de onderwijskwaliteit.’

De aanpak van BMC, waarbij echt werd geluisterd naar de docenten, droeg hier volgens Arends sterk aan bij. ‘Doordat de betrokken adviseurs Margriet Dingemans en Amber Tromp in focusgroepen het volledige schoolteam hebben gesproken, namen zij de hele organisatie mee in het traject. Het is hen goed gelukt om het team met laagdrempelige en waarderende gesprekken te betrekken en aansluiting met de docenten te vinden. Ze hebben echt geluisterd naar onze docenten en zijn sensitief omgegaan met hun ervaringen. Hierdoor ontstond er ruimte om te leren.’

Arends geeft aan dat er niet alleen goed werd geluisterd naar de docenten. ‘Bij de aanvang van de opdracht is er ook een goed gesprek gevoerd over wat de opdracht precies was. In overeenstemming met de directie is de opdracht voor de start aangescherpt. En door tussentijds te sparren over het gewenste eindproduct, sluit het eindresultaat niet alleen goed aan bij wat we als school nodig hebben, maar ook bij wat er al aanwezig is in de school.’

Aanpak: van analyse tot implementatieplan

Op basis van gesprekken met het hele schoolteam – van onder- tot bovenbouw en met zowel AVO- als praktijkdocenten – heeft BMC het huidige basisvaardighedenaanbod op De Brêge in kaart gebracht. De opdracht was onder andere om een visie op basisvaardigheden te formuleren en aan te scherpen. Daarnaast kregen de BMC’ers de opdracht om de leerresultaten te analyseren en het lesaanbod in kaart te brengen. Deze ‘foto’ van het huidige aanbod is naast de kaders van de Onderwijsinspectie, de wettelijke vereisten en relevante wetenschappelijke literatuur gelegd. Vervolgens zijn er concrete aanbevelingen geformuleerd om het basisvaardighedenonderwijs op De Brêge verder te versterken.

‘Doordat BMC ons volledige basisvaardighedenbeleid heeft getoetst aan de vraag van de Onderwijsinspectie en aan andere relevante kaders, werd duidelijk wat we verder te doen hebben in het aanscherpen en doorontwikkelen van ons aanbod’, vertelt Arends. ‘BMC heeft ook implementatieplannen opgesteld, die direct gekoppeld zijn aan de ontwikkelgroepen binnen onze school; groepjes medewerkers die op een specifiek thema aan de slag gaan met het verbeteren van het onderwijs(beleid). Deze koppeling aan onze eigen organisatie is erg fijn.’ Wel geeft Arends aan dat het implementeren van de adviezen nog een uitdaging is voor het team. ‘Wil je de plannen en acties laten landen in het gehele onderwijs, waarin iedere docent een rol heeft, dan is het belangrijk om het hele team hierin goed mee te nemen. Juist in het praktijkonderwijs, dat veel complexer is dan het reguliere vo.’

Uitvoering: integrale aanpak

De Brêge is dit schooljaar (2025-2026) begonnen met het uitvoeren van de adviezen. Zo zijn in alle klassen rekenmaterialen uitgedeeld, zijn er door het hele schoolgebouw leeshoekjes gecreëerd en worden taal- en rekenvaardigheden nu geïntegreerd aangeboden in de lesprogramma’s van de bovenbouw. Daarnaast zijn er taal-, reken- en burgerschapscoördinatoren aangesteld die onder andere verantwoordelijk zijn voor de doorgaande leerlijn binnen de school en de aansluiting met het po.

Naast het in kaart brengen van het basisvaardighedenbeleid heeft BMC ook lesbezoeken afgelegd aan de school en voor De Brêge een integraal veiligheidsplan opgesteld. ‘Dit alles hebben we geïntegreerd in ons schoolontwikkelplan’, vertelt Arends. ‘Doordat wat BMC heeft gedaan aansluit op waar iedereen mee bezig is, is het gelukt om hiervan één geheel te maken.’

Wat geeft Arends andere scholen tot slot mee? ‘Als school speel je voor een lange periode een belangrijke rol in de ontwikkeling van leerlingen. Daarom zou ik andere scholen willen meegeven om vanuit hun visie en missie te kijken naar wat zij hun leerlingen toewensen. Hierin gun ik het hun om een integrale aanpak te hanteren die gedragen wordt door het gehele team, om zo de grootste impact te maken.’

Om deze extra impuls te kunnen geven aan hun onderwijs, heeft De Brêge gebruikgemaakt van de subsidieregeling Verbetering basisvaardigheden. Deze subsidie wordt vanaf schooljaar 2025-2026 niet meer toegekend. In plaats daarvan krijgen alle scholen in het funderend onderwijs vanaf 1 januari 2027 een structurele bekostiging voor de verbetering van basisvaardigheden.

Meer informatie?

Meer weten over hoe wij u kunnen helpen om de basisvaardigheden op uw school te versterken? Neem voor meer informatie of een vrijblijvend gesprek contact op met Margriet Dingemans.