Verslag 22 september 2009

“Eigenlijk is het idee van Slimmer Werken al 100 jaar oud. Ook toen ging het er om de arbeidsomstandigheden van mensen te verbeteren en het effect daarvan was dat bedrijven als geheel beter gingen presteren.” Met die woorden plaatste Patrick Fey, secretaris-penningmeester van CNV Publieke Zaak, het project Slimmer Werken in een historisch kader. Hij deed dat tijdens de bijeenkomst ‘Slimmer Werken in zorg en welzijn’, die in Meeting Plaza Maarssen werd gehouden. Rond zeventig geïnteresseerden luisterden naar boeiende inleidingen en deden aan workshops mee.

Het project Slimmer Werken is een initiatief van CNV Publieke Zaak in samenwerking met BMC en CNV Jongeren. Het wordt ondersteund door het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS). Het project is heel concreet gericht op het optimaal benutten van kennis in de zorg, waarbij effectiviteit, kwaliteit en productiviteit centraal staan. Het uitgangspunt daarbij is dat het verhogen van werkplezier leidt tot optimale arbeidsproductiviteit op de werkvloer.

Prachtige oplossingen
“Het bijzondere van dit project is dat wij oplossingen bedenken binnen de bestaande wet- en regelgeving. Het blijkt dat werknemers, als ze bij elkaar gaan zitten, met prachtige oplossingen komen,” aldus Leon Vincken, landelijk bestuurder van CNV. Slimmer Werken ging in 2005 van start en is inmiddels bij vijftig zorginstellingen geïntroduceerd. Er is een effectmeting ontwikkeld om na te gaan wat deze aanpak concreet oplevert. Leon Vincken: “Het is niet de bedoeling dat managers en bestuurders zich er mee bemoeien. De werknemers die aan het project meedoen moeten handelingsvrijheid hebben.”

Leon Vincken, bestuurder CNV Publieke Zaak.

Gerben Korthouwer, die namens het ministerie van VWS aanwezig was, wees er op dat ondanks de economische crisis “die over ons land buldert” er toch heel veel gebeurt in de zorg. “Slimmer Werken is een goed voorbeeld van innovatie. Het mooie van dit project is dat het uit mensen zelf komt,” aldus Gerben Korthouwer.

Samen aan de slag
Patricia Can, manager en senior adviseur bij BMC, noemde de succesfactor van Slimmer Werken eenvoudig. “Die is namelijk samen aan de slag, samen doen. Slimmer Werken gebeurt in een samenspel van werkgever en werknemer door het opzetten en uitvoeren van vernieuwingen en door samen opnieuw naar bedrijfsprocessen te kijken,” aldus Patricia Can.

Zij benadrukte dat het project niet gaat “over het herinrichten van de bedrijfsvoering of een reorganisatie van een afdeling. Nee, dit gaat over zaken waar werknemers zelf invloed op kunnen uitoefenen en, belangrijker nog, waar zij zelf mee aan de slag kunnen, zodat zij niet afhankelijk zijn van drukbezette managers, projectleiders of allerlei andere zaken waardoor goedbedoelde projecten vaak verzanden of soms zomaar verdwijnen.” Volgens Patricia Can is de afgelopen jaren in veel organisaties een cultuur ontstaan waarin beleid en veranderingen top-down worden doorgevoerd. Daarover zei zij: “Reactief gedrag van medewerkers is daar een gevolg van, evenals de beperkte mogelijkheid om in de dagelijkse praktijk flexibel met signalen of problemen om te gaan. Doel van Slimmer Werken is medewerkers meer invloed te geven, maar daarmee tegelijkertijd ook de verantwoordelijkheid voor wat er op de werkvloer gebeurt. Professional weer in the lead!”

Vijf nominaties voor award
Ingrid de Jong lichtte de door CNV gevoerde campagne ‘Jij werkt slim, je baas ook?’ toe. Uit een digitale enquête onder jongere werknemers kwamen verrassende antwoorden. Bijvoorbeeld op de vraag hoe slimmer werken moet worden beloond. De grote meerderheid (65 procent) van de geënquêteerde jongeren antwoordde: “Met een compliment.” Ingrid de Jong noemde voorbeelden van door werknemers bedachte eenvoudige oplossingen voor grote problemen, zoals in een instelling voor ouderen waar vaak te weinig medewerkers beschikbaar waren om de bewoners tijdens etenstijd te helpen. “Het personeel eet nu vroeger en de cliënten iets later. Daardoor kan het personeel nu met drie personen helpen met eten en medicijnen uitdelen,” aldus Ingrid de Jong. Onder leiding van Leon Vincken werden de vijf instellingen bekendgemaakt die zijn genomineerd voor de ‘Slimste Werkgever in de Zorg Award 2009’. Inspectieteams gaan bezoeken afleggen bij deze instellingen en op basis daarvan zal een keus worden gemaakt.