De maatschappelijke opgave blijft in de kern overeind: zo veel mogelijk mensen aan de slag in betaald werk. En als dat écht niet kan: meedoen op een andere manier. De instrumenten en spelregels waarmee die opgave gerealiseerd moeten worden veranderen wel. En het moet met minder geld. Dat vraagt om een andere manier van werken.

In de visie van BMC zijn de kernbegrippen van de vernieuwing in het sociale domein:
• Eigen kracht van burgers en hun omgeving;
• Arbeidsmarkt: werkgevers centraal;
• Verbinden: netwerken in plaats van ketens;
• Kiezen: selectieve inzet van middelen;
• Sturen: vertrouwen in plaats van controle.

Eigen kracht van burgers en hun omgeving: zelforganisatie is de basis voor sociale duurzaamheid. Klanten worden burgers. De rol van de gemeente verandert van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. De ondersteuning van de gemeente is niet gebaseerd op het overnemen van problemen van burgers, maar op compensatie en aanvulling. Met werken naar vermogen wordt dit principe uitgebreid naar de arbeidsmarkt: de uitkering wordt een aanvulling op wat mensen zelf kunnen verdienen met echt werk.

Op de arbeidsmarkt staat de vraag van werkgevers centraal. Het matchen van mensen en vacatures kan overgelaten worden aan burgers, bedrijven en private intermediairs. Creativiteit en inzet van gemeenten is nodig om de mismatch tussen de mensen die langdurig langs de kant staan en de behoefte van werkgevers te overbruggen. Door het aanbod concurrerend te maken met loonkostensubsidie en scholing. Maar ook door het gesprek met werkgevers aan te gaan: kan het werk anders georganiseerd worden, zodat de match te maken is?

Verbinden: de luxe van een eigen keten van werk en inkomen is voorbij. Het wordt vervangen door deelname in verschillende netwerken. Samenwerken met private partners op de arbeidsmarkt wordt normaal. Sociale diensten en SW-bedrijven bewegen naar elkaar toe en zijn verbonden met het netwerk van ondernemers in de regio. En voor de groepen die echt niet meekunnen op de arbeidsmarkt wordt de verbinding gelegd naar het welzijnswerk. Dagbesteding, activering en welzijnswerk worden verbonden met de wijkaanpak. De scheiding tussen trajecten en welzijnswerk verdwijnt.

Kiezen: selectieve inzet van re-integratie in plaats van een sluitende aanpak. Ondersteuning is aanvullend op wat mensen zelf kunnen en doen. Voor veel mensen werken trajecten vertragend op hun werkhervatting. Voor anderen is ondersteuning hard nodig.

Sturen: niet het leveren van producten, maar het bereiken van resultaat staat centraal. Opdrachtgeverschap en verantwoording worden vervangen door partnerschap met maatschappelijke organisaties, bedrijven en burgers. Voor alle partners geldt: vertrouwen is het uitgangspunt. Beschaamd vertrouwen is het einde van het partnerschap. Dit komt in de plaats van intake na intake en controle op controle.

Bekijk onderstaande film waarin mogelijkheden voor een integrale aanpak van de drie decentralisaties worden geschetst. In deze film-impressie delen vertegenwoordigers van gemeenten, experts van BMC én cliënten binnen jeugdzorg, AWBZ en Wwnv hun ervaringen uit de praktijk.