Toekomstscenario’s
Herrie Geuzendam: “Voor nieuwe manieren van besturen is ondersteuning nodig vanuit actuele kennis en vaardigheden, maar vooral een creatieve attitude en durf. Maar primair zijn heldere keuzen van het bestuur nodig over de richting die men wenst in te slaan voor de plek van de gemeente in de samenleving, bijvoorbeeld over de rol die men wenst toe te kennen aan zichzelf en hun maatschappelijke partners. Het publieke domein is niet meer een gesloten bastion, daar zijn we het snel over eens, maar er zijn vele scenario’s denkbaar om meer hybride te opereren.”
Ard vult aan: ”Dan raak je aan de vier modellen die wij vanuit BMC hebben ontwikkeld, aanvankelijk voor de werkgeversfunctie van de gemeente, in samenwerking met de VGS. Die modellen zijn gecentreerd rond de thema’s ‘maatschappelijke carroussel’, ‘retro in control’, ‘manoeuvres in de markt’ en ‘dynamiek in de flashmob’.
Uiteraard is het gekozen toekomstscenario van invloed op meer aspecten van de gemeentelijke organisatie, wij zijn nu bezig met de analyse voor financiële functie. We laten ons daarbij vooral leiden door de talloze waarnemingen in het dagelijks werk van onze klanten en samenwerkingspartners als VNG, BZK etc.

Flexibel en gedifferentieerd
De toekomstscenario’s zijn niet een of-of-model, er zijn allerlei varianten en combinaties denkbaar. Zo’n analytische blik op de huidige en gewenste werkelijkheid blijkt een uitstekend instrument om de financiële functie het reliëf te geven, flexibel en gedifferentieerd. Vanuit dit reliëf kan de financiële expert schakelen naar de manieren waarop de gemeente zijn maatschappelijke opgave vorm en inhoud wil geven, zonder bezuinigingsbeleid en budgettaire kwesties uit het oog te verliezen.”

Ard licht de consequenties voor de financiële vakman of -vrouw toe. “Zij of hij richt meer de blik naar buiten en is in staat geld te koppelen aan beleid en aan de cultuur van andere partijen, los van het overheidsjargon. Hij of zij realiseert zich dat de gemeente een van de partijen is in een complexe wereld, wat een transparante manier van begroten en bewaken vraagt. En ook de financiële expert is zich ervan bewust dat bij alle plannen en uitvoering het start- en eindpunt uiteindelijk steeds bij de burger ligt, als leerling, patiënt, ondernemer, vergunningaanvrager; arm of bemiddeld, gezond of ziek, zelfstandig of hulpbehoevend.”

Rugzak met extra’s vanuit BMC
“Wat wij als BMC aan de financiële experts aanbieden is maatwerk”, aldus Herrie. “Het kan bijvoorbeeld gaan om visieontwikkeling, op bijvoorbeeld de ideale sociale dienst, of op de relatie met zorgaanbieders en verzekeraars, of op het aanbod van jeugdzorg. Maar ook kunnen we de bedrijfsprocessen doorlichten, de methodiek voor scenario-ontwikkeling uitrollen of de inrichting van de organisatie passend maken bij de beleidskeuzen. Of gewoon ‘de boel op orde maken’.

Uiteraard hoort daar ook bij dat wij de ambtelijke medewerkers kunnen helpen zich de vereiste nieuwe kennis, vaardigheden en houding eigen te maken. Wij brengen als BMC’er daarbij een hele rugzak mee aan extra’s vanwege de brede terreinen waarop wij werkzaam zijn. We hebben op elk gemeentelijk beleidsterrein een schat aan kennis in huis, of het nu gaat om jeugd, stadsplanning, veiligheid of zorgtaken.”

Doelgericht en doelmatig, met durf
Ard stipt aan dat het niet voldoende is om de oude structuur te vervangen door een nieuwe. “De bestaande structuren werken dikwijls belemmerend, er is durf voor nodig om ze af te breken. Maar we moeten voorkomen dat er dan nieuwe starre structuren, met nieuwe belemmeringen voor in de plaats komen. Uiteraard blijven wettelijke regels en een systematische aanpak nodig. Het is dus laveren geblazen, en goed waarnemen en analyseren wat echt nodig is. Welke gegevens zijn nodig om het beleid te kunnen evalueren? En hoe vaak zijn ze nodig? Wat moet je weten en kunnen om die gegevens verantwoord te kunnen leveren? Wat zijn de overeenkomsten en noodzakelijke verschillen tussen verschillende dossiers? Hoe kunnen we de kosten van gemeentelijke huishouding op een zo laag mogelijk niveau krijgen? Er moet voortdurend verband gelegd worden tussen beleid, financiën en maatschappelijke ontwikkelingen.”