Samenwerken is meer dan ooit een instrument van krachtig lokaal bestuur. Op vitale terreinen zien we gemeenten succesvol opereren in netwerken en ketens om de kwaliteit van hun gemeente verder te vergroten.

Bij grote en kleine gemeenten en tussen gemeenten zijn tal van vernieuwende samenwerkingsvormen in ontwikkeling. Samenwerking is niet meer een wens, maar een noodzaak en dat besef is overal aanwezig. De komende grote beleidsaanpassingen op het terrein van Jeugdzorg, AWBZ en de beweging om te komen tot één regeling voor de onderkant van de arbeidsmarkt, bevestigen dat samenwerking moet.

Uitvoeringskracht vergroten
Het concept bestuursakkoord gaat nader in op intergemeentelijke samenwerking. Op onderdelen van de verschillende decentralisaties is het nodig dat de uitvoering op bovengemeentelijk niveau wordt vormgegeven, waarbij de bestuurlijke en financiële verantwoordelijkheid bij de afzonderlijke gemeenten blijft liggen. Er zijn onder meer de volgende afspraken gemaakt:

• Gemeenten dragen zorg voor het organiseren van voldoende uitvoeringskracht op de verschillende decentralisaties. Om de uitvoering voldoende te waarborgen is het op een beperkt aantal onderdelen van de decentralisaties Werken naar vermogen en Jeugdzorg nodig dat de uitvoering bovenlokaal wordt opgepakt.

• Het staat gemeenten vrij om zelf te kiezen voor een uitvoeringsvorm: bijvoorbeeld een samenwerkingsverband op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen of een vrijwillige centrumgemeenteconstructie.

• Op de deelterreinen Werken naar Vermogen en Jeugdzorg worden in overleg met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de vakministeries en de VNG de randvoorwaarden die gemeenten meekrijgen voor het doen van voorstellen voor de bovenlokale uitvoering verder uitgewerkt na ondertekening van dit bestuursakkoord, voor zover in het bestuursakkoord de randvoorwaarden niet reeds gegeven zijn.

• Gemeenten komen binnen één jaar (of zoveel eerder als wordt afgesproken) nadat duidelijkheid is ontstaan over de betreffende taken en randvoorwaarden, met een voorstel voor een landsdekkende invulling van deze bovenlokale uitvoering, welke operationeel wordt met ingang van de decentralisatie. Daarbij wordt tevens aangegeven op welke wijze aan de randvoorwaarden wordt voldaan.

• Indien gemeenten binnen het jaar geen passende invulling aan de uitvoering hebben gegeven, bepaalt het Rijk hoe dat toch georganiseerd zal worden.

• Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de VNG werken samen aan de ondersteuning van het proces om te komen tot de hier beoogde gemeentelijke samenwerking.

Efficiëntere bedrijfsvoering
Het (concept)bestuursakkoord gaat ook in op samenwerkingsvormen van bedrijfsvoering. Een kleinere en compacte overheid wordt niet alleen bereikt door de verdeling van taken over de overheid te verbeteren, maar ook door de bedrijfsvoering en uitvoering van taken slimmer te organiseren. Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen hebben nu nog verschillende ICT- systemen en organisaties voor de bedrijfsvoering. Hoewel er nog geen eindbeeld is, weten we wel dat dit efficiënter kan. Overigens wordt hiermee geen afbreuk gedaan aan de afspraken die daarover in het deelakkoord Water zullen worden gemaakt. Daarom wordt het volgende afgesproken:

Er komt een interbestuurlijk team dat voor het einde van dit jaar een inventarisatie heeft afgerond naar:

• of en zo ja welke bedrijfsvoeringstaken goed in interbestuurlijke shared services uitgevoerd kunnen worden;

• of en zo ja welke uitvoeringstaken geconcentreerd uitgevoerd kunnen worden. In eerste instantie wordt gekeken naar belastinginning en het betalen van uitkeringen;

• de winst die met deze maatregelen behaald kan worden.

In het hele land ondersteunen onze samenwerkingsexperts tal van samenwerkingsverbanden. Tussen gemeenten onderling, bij samenwerking tussen gemeenten en zorg-, onderwijs- en welzijnsinstellingen. En tussen gemeenten en ondernemers, kennisinstituten, woningcorporaties.