Gemeenten en provincies hebben met moeite hun begroting sluitend gekregen. Vaak lukte dat nog net wel voor de begroting 2010. In meerjarenperspectief blijkt het een lastige opgaaf. Zo lastig bijvoorbeeld dat steeds meer gemeenten en provincies beslissen tot omvangrijke ombuigingsoperaties. De insteek varieert van het kritisch bezien van de begroting tot de meer essentiële discussie over hun eigen rol en de bestuurlijke ambities. Deze overheden staan voor het vraagstuk te bezuinigen vanuit een nieuw strategisch perspectief omdat de kaasschaafmethode nu niet meer toereikend is. Dit vraagstuk vraagt om ervaring, kennis en expertise van ambtelijk- en bestuurlijk complexe vraagstukken die binnen en buiten de gebruikelijke kaders gaan. BMC beschikt hierover en wil deze graag met en voor u inzetten.

De visie van BMC
Volgens ons is iedere gemeente en provincie uniek. Wij werken daarom niet met één visie op de gemeente, de provincie, verandermanagement of het bezuinigingsvraagstuk. Wij werken vanuit de praktijk, omdat elke overheid voor haar eigen financiële vraagstukken staat, in haar eigen politieke context met een eigen specifieke organisatie en vooral ook met andere beleidsmatige vraagstukken. Bij een unieke situatie past geen standaardmodel of -visie: maatwerk is nodig.

Wat bieden we?
Afhankelijk van de vraag van de gemeente, bieden wij u een adviseur, team en/of een traject aan. Ter illustratie schetsen wij hieronder enkele voorbeeldtrajecten: van 'gewoon bezuinigen' tot 'strategisch heroriënteren'.

Gewoon bezuinigen

• Zero Based Budgetting: hierbij lichten wij uw producten door tot het laagste niveau.
• BIG-TIRE: de inkomsten- en uitgavenkant van uw organisatie wordt doorgelicht door te kijken naar  Belastingen, Inkomsten derden, Grondexploitatie, Treasury, Investeringen en afschrijvingen, Reserves en voorzieningen en Exploitatie.

Product- en Procesinnovatie
Om veranderende vragen uit de omgeving goed te kunnen blijven beantwoorden is het van belang om van tijd tot uw producten en processen te herzien. Hoe kunt u slimmer werken en welke samenwerkingsverbanden met andere overheden bieden kansen om sneller en slagvaardiger de burger van dienst te zijn? Wij kunnen u helpen uw in- en externe processen anders in te richten of mee te denken de samenwerking met andere overheidsorganisaties te verbeteren.

Strategische heroriëntatie
Welke rol heeft de overheid in de samenleving? Waar zijn bewoners afhankelijk van de gemeente of provincie? Waar nemen wij taken op ons en waar faciliteren we? Wat zijn onze kerntaken? Hoe bieden we bestuurders mogelijkheden voor hun ambitie zonder financiële problemen te creëren? Vragen waar geen pasklare oplossingen voor te geven zijn. BMC kan u ondersteunen bij dergelijke vragen door sparringpartner te zijn of de projectleiding en/of procesbegeleiding voor u uit te voeren.

Download hier de leaflet voor meer uitleg over de mogelijkheden.

Wilt u meer informatie?
Bel 033- 496 52 00 of mail naar HerrieGeuzendam@bmc.nl

Recente opdrachten

Van gewoon bezuinigen tot strategische heroriëntatie
BMC is sinds een klein jaar intensief bezig met bezuinigingstrajecten bij gemeenten. De VNG had belangstelling voor onze ervaringen en dit is uitgegroeid tot een traject waarin BMC en VNG samen een handboek bezuinigingen hebben gemaakt, in comnbinatie met een website en diverse regiobijeenkomsten. Tijdens het VNG-congres is het discussieboek aangeboden aan Annemarie Jorritsma, en is het boek besproken tijdens een drukbezochte workshop. Het discussieboek is zo praktisch mogelijk ingestoken en kent drie niveaus: het bevat financiële technieken, mogelijkheden tot ombuigen op diverse beleidsterreinen en het gaat in op de nut en noodzaak van visievorming, en vooral focus, bij gemeenten. Bij het discussieboek zijn BMC'ers vanuit diverse expertises betrokken (kunst & cultuur, GGD, veiligheid, ruimtelijke ordening enzovoort). Het boek is begin juni verschenen. Meer weten? Kijk op www.bmc.nl/bezuinigen of neem contact op met Herrie Geuzendam, Elma van de Mortel, Bart Remmen of Robbert Koldenhof via 033 - 496 52 00 of bezuinigen@bmc.nl.

Recessieanalyse nationaal stedelijk netwerk
Buiten de Randstad zijn door het Kabinet in de Nota Ruimte vijf nationale stedelijke netwerken aangewezen. Deze netwerken dragen in belangrijke mate bij aan de nationale economie en versterken de internationale economische concurrentiepositie. Door een van die netwerken is aan BMC de opdracht gegeven om een quickscan uit te voeren naar de mogelijke financiële gevolgen van de economische recessie.
BMC voert daartoe momenteel een onderzoek uit, dat bestaat uit drie delen:
• een macroanalyse: financieel-economische gevolgen in algemene zin;
• een microanalyse: de gevolgen voor het begrotingsbeleid van de deelnemers (gemeenten en provincies) van de regio;
• een impactanalyse: wat betekent dit voor het investeringsprogramma van de regio?

Op basis van deze drie analyses worden aanbevelingen gedaan, die later uitgewerkt (kunnen) worden in scenario’s over de mogelijke strategische posities en opties voor het stedelijk netwerk: wat kan de regio doen als antwoord op de recessie?

Kerntakendiscussie
BMC heeft voor de gemeente Leiderdorp een kerntakendiscussie begeleid. De discussie heeft plaatsgevonden onder aansturing van de raad, die zelf de behoefte voelde om deze discussie te voeren. Naast een analyse van relevante documenten en data is in het kader van de kerntakendiscussie de interactie gezocht met burgers en maatschappelijke instellingen. Dit heeft de vorm gekregen van een internetenquête onder burgers en een expert meeting met vertegenwoordigers van maatschappelijke instellingen. De resultaten van dit alles zijn verwerkt in een document, waarin is beschreven wat belangrijke keuzes zijn voor de toekomst van Leiderdorp, wat er te kiezen valt, welke voorkeuren er leven en wat de consequenties van keuzes zijn. Daarbij is gewerkt met een aantal mogelijke toekomstscenario's. Daarmee biedt het document ook input voor de actualisering van de toekomstvisie die de raad als vervolg op de kerntakendiscussie wil opstarten. De verdere invulling daarvan is een opdracht die met het document kan worden meegegeven aan de nieuwe raad en het nieuwe college die in het voorjaar van 2010 aantreden.

Crisis: gevolgen en maatregelen in beeld gebracht
BMC heeft in een vroeg stadium samen met een 200.000+-gemeente de gevolgen en maatregelen in beeld gebracht en deze vanuit een breed perspectief benaderd: niet alleen financieel, maar ook sociaal, economisch, cultureel en ruimtelijk. Uitgangspunt was samen denken, samen doen: durf jezelf groter te maken door allianties met andere partijen aan te gaan en organiseer en regisseer de dialoog tussen betrokken partijen. Door lef te tonen, problemen op te pakken en deze ook aan te pakken heeft de gemeente kunnen laten zien dat er altijd mogelijkheden zijn die benut kunnen worden. De gemeente heeft besloten maatregelen te treffen op het gebied van de arbeidsmarkt en de woningbouw en om daar waar mogelijk anticyclisch te investeren in projecten. Dit vraagt niet alleen aandacht in de breedte van de organisatie, maar ook in het gezamenlijk optrekken met de partners in de stad en de regio. Naar aanleiding van deze methodiek heeft BMC een crisisscan voor gemeenten ontwikkeld waarmee risico's en kansen voor overheden kunnen worden geïnventariseerd en doeltreffende maatregelen kunnen worden genomen.

Zero based budgetting (ZBB)
BMC ondersteunt een middelgrote gemeente bij het realiseren van een vastgestelde bezuinigingstaakstelling. BMC maakt een ‘röntgenfoto' ofwel een kritische diagnose van de budgetopbouw van de meerjarenbegroting 2009, waarbij het budget als geheel kritisch wordt getoetst. Het doel is het bestuur en management realistisch inzicht te geven in prestaties en bijbehorende middelen, de lucht uit de begroting te halen en tevens om budgethouders meer grip op hun budgetten te geven. Wij maken daarbij in het onderzoek gebruik van een ‘op maat' gemaakte inspirerende vergelijking met referentiegemeenten om tot beter onderbouwde budgetten te komen. Voor deze vergelijking putten wij uit verschillende bronnen, zoals onze eigen BMC-database met onderzoeks- en benchmarkgegevens, die wij beheren voor de website ‘waarstaatjegemeente.nl', begrotingsscans van referentiegemeenten en vergelijking op het niveau van begrotingsfuncties. Deze diagnose en de inspirerende vergelijking levert de gemeente voldoende materiaal op om ‘lucht' in de begroting zichtbaar te maken en bij de programmabegroting 2010 reële voorstellen te doen om de door de raad vastgestelde taakstellingen concreet in te vullen.

Recente publicaties

Ruimtelijke ontwikkeling in crisistijd
Arjan Westerneng, Edwin Prins en Herrie Geuzendam, Overheidsmanagement nr. 12, december 2009

Ruimtelijkeontwikkelingsprojecten hebben zwaar te lijden onder de economische crisis. Woningverkopen zakken in, de geldverschaffers houden de hand op de knip en zowel de overheid als marktpartijen worden geconfronteerd met forse bezuinigingsmaatregelen. Komt het nog goed met de ruimtelijkeontwikkelingsopgave in Nederland?

Download hier het artikel

Bestuur in crisistijd. Verantwoord begroten gericht op (maatschappelijke) ambities.
Walter Bak, raadsledenpamflet oktober 2009

Wat betekent de kredietcrisis in deze periode van begrotingsvoorbereiding en -behandeling voor u als raadslid? Hoe zorgt u ervoor juist nu in de maatschappij een bijdrage te leveren? En hoe houdt uw gemeente daarbij zelf het hoofd financieel boven water? En daarna, op weg naar de verkiezingen. Hoe komt u tot een waardevol en haalbaar verkiezingsprogramma en daarna raads- en mogelijk collegeprogramma?

Download hier het artikel