Dagvoorzitter Albert Nijholt, regiomanager BMC, heet iedereen van harte welkom op de startbijeenkomst van de Benchmark WWB 2010. De startbijeenkomst staat in het teken van terugblikken en vooruitkijken. Terugblikken naar de resultaten van het afgelopen jaar en vooruitkijken naar de aanstaande veranderingen op het gebied van sociale zekerheid waarmee sociale diensten worden geconfronteerd. Met hierbij bijzondere aandacht voor de invoering van de Wet werken naar vermogen en daarmee samenhangende implicaties voor sociale diensten.

Carla Vianen laat een aantal resultaten zien uit het onlangs gepubliceerde Jaarrapport Benchmark WWB 2010. In dit jaarrapport worden de resultaten van 2010 vergeleken met de resultaten in drie voorgaande jaren. Het rapport bevestigd de gedachte dat sociale diensten zich in zwaar weer bevinden. Een aantal van de resultaten zijn:
• Een toename van het bestandvolume van 9%
• Stijging jeugdwerkloosheid
• Een grotere uitputting van het I-deel en het re-integratiedeel
• Stijging inkomsten terugvordering en verhaal
• Kortere doorlooptijden aanvraag uitkering en bijzondere bijstand

Uitreiking Wie Wat Bereikt-prijs
In de Benchmark WWB blijft Hengelo goed scoren. Net als vorig jaar staat Hengelo op de eerste plaats. Wethouder Mariska ten Heuw nam de prijs voor best scorende benchmark-gemeente in ontvangst.
Mariska ten Heuw geeft aan trots te zijn op het resultaat:
‘Ook in 2010 was er sprake van een stijging van het aantal aanvragen voor een uitkering, maar het is Sociale Zaken gelukt cliëntenbestand stabiel te houden door de uitstroom naar werk op gelijke hoogte te krijgen. Dat is een opmerkelijke prestatie omdat Sociale Zaken in 2010 minder rijksgeld voor re-integratie heeft gekregen en de inzet van gesubsidieerde werkbanen moest beperken. Verder is het goed te zien dat de inwoners met een laag inkomen de Hengelose regelingen weten te vinden. Steeds meer Hengeloërs maken hiervan gebruik. Dat Hengelo de kosten per klant laag kan houden, bereikt Sociale Zaken door weinig gebruik te maken van uitzendkrachten. Sociale Zaken doet het met eigen personeel. Het afhandelen van aanvragen gaat snel'.

Marco Wilke trapte af met een prikkelende presentatie over de samenwerking tussen sociale diensten en WSW bedrijven. De toekomst komt er aan en sociale diensten en WSW bedrijven dienen zich daarop voor te bereiden. De Wet werken naar vermogen heeft grote gevolgen voor sociale diensten en WSW bedrijven. Het Rijk kondigt aan gemeenten tweederde te korten op de re-integratiemiddelen en snijdt diep in het geld voor de sociale werkvoorziening. Toch wil het kabinet dat voor de mensen in de Wsw alles hetzelfde blijft.
Dat kan niet stelt Marco Wilke. Alleen ‘beschut' binnen betekent onvoldoende basis voor bedrijfsvoering en is een sterfhuisconstructie. Als gedachte-experiment stelt Marco Wilke aan gemeenten voor om te doen alsof er helemaal geen re-integratiebudget wordt toegekend. Om van daar uit te bedenken hoe zij re-integratie willen vormgeven. Achtergrond van de sociale problematiek zal niet meer centraal staan maar de afstand tot de arbeidsmark. De productiviteit/loonwaarde van een individu ten opzichte van het minimumloon wordt hierbij erg belangrijk. Met meer klanten en minder re-integratiebudget zullen de sociale diensten meer over moeten laten aan de markt en waar mogelijk de ‘zelfredzaamheid' van individuen.

Divosa-voorzitter René Paas voorziet dat gemeenten uiteindelijk de rekening moeten betalen voor de decentralisatie van de Wajong, de veranderingen in de Wsw en de invoering van de Wet werken naar vermogen (WWNV). De kaasschaaf, hakbijl en misschien nog beter, een slim zakmes zal ter hand genomen moeten worden om de aanstaande plannen het hoofd te bieden. Toch vindt hij dat de VNG het maximale eruit heeft gehaald en het Bestuursakkoord voldoende verbeteringen bevat om het aan gemeenten voor te leggen. "Gemeenten moeten nu hun knopen tellen. Het Bestuursakkoord is beter dan het regeerakkoord, maar neemt de pijn niet weg. Bezuinigen op uitkeringen en kansen op werk blijft dom bezuinigen."

Aan de hand van stellingen ging Albert Nijholt in gesprek met de zaal. Gebruik makend van de groene (eens) en rode (oneens) kaarten werd per stelling de discussie aangegaan. ‘Zijn gemeenten voldoende in staat om een passend werk- of leeraanbod te doen aan WIJ'ers?' ‘Worden met de nieuwe Wet Werken naar Vermogen terecht de te hoge inkomensvoorzieningen aangepakt?' En ‘gaat het inzetten van W-deel voor gemeentelijk personeel te kosten van klanten' Allen stellingen die de revue passeerden.

Kringbijeenkomsten en workshops:
Na de lunch was het tijd voor de workshops en kringbijeenkomsten voor de deelnemende gemeenten, onderverdeeld in twee rondes. In de eerste ronde kwamen de zes kringen apart bijeen om afspraken te maken voor het aankomende benchmarkjaar. De gemaakte afspraken kunnen deelnemers terugvinden op het besloten forum van de benchmarkportal. Degenen die niet deelnemen aan de benchmark konden in deze ronde een workshop bezoeken. In de twee ronde kon iedereen de keuze maken uit een van de drie onderstaande workshops. Ook deze presentaties kunnen deelnemers terugvinden op het besloten forum van de benchmarkportal.

Workshop 1: Het SW bedrijf, partner van de gemeente, Maurits Depla
Hoe kunt u als gemeente het SW bedrijf benutten om resultaat te boeken met de regeling ‘Werken naar vermogen'?

Workshop 2: De verbindingen op het sociale domein, Thomas Kampen
In deze presentatie zal worden ingegaan op actuele vraagstukken rondom verbindingen op het sociale domein. Deze verbindingen, zoals de koppeling tussen de Wmo en de WWB, staan niet op zichzelf, maar zijn onderdeel van een grotere beweging richting een activerende verzorgingsstaat. De resultaten van lopend onderzoek naar deze koppeling geeft genoeg stof tot nadenken. Welke verbindingen tussen welzijn, maatschappelijke ontwikkeling en sociale zekerheid zijn zinvol en effectief? Welke onverwachtse of ongewenste effecten kunnen deze verbindingen hebben? Welke gevolgen heeft het voor burgers en professionals op het snijvlak van de koppeling?

Workshop 3: Hoe maak ik bezuinigingen spannend en uitdagend?, Irene Thuis
Welke keuzes maakt uw organisatie in deze bezuinigingsronde. Hoe kunt u deze periode aangrijpen om creatieve oplossingen te bedenken en met een andere bril naar bezuinigingen te kijken.